10.03.2017 Milliyet - Ankara Gazetesi
EGO’dan
‘Toplu Taşıyama-ma’ başlıklı yazımıza yanıt geldi. Yazım ve imla hataları
kendilerine aittir. “10.02.2017 tarihli gazetenizde yer alan
“TOPLU TAŞIYAMA-MA” başlıklı yazıda iddia edilen hususlar gerçeği yansıtmamakta
olup tamamen asılsızdır” diye başlıyor açıklama.
EGO’nun açıklaması:
“Etimesgut’tan Çayyolu metrosuna ring
seferleriyle taşıdığımız yolculardan 2 kere ücret alındığı iddiası kesinlikle
doğru değildir. Ring yolcularımız tek bilet ücreti ile isterler ise Kızılay,
Sıhhiye, Keçiören, Batıkent, Dikimevine kadar gidebilmektedir” “..Metroya yeni vagonların gelmesi ile
birlikte ring hatları artırılarak yolcu sayısı maksimum seviyeye ulaşacaktır”
diye devam ediyor.
Yanıtımız:
Söz
konusu yazıda “Otobüslerle Çayyolu Metro Durağı’na taşınıyorlar, oradan merkeze. Ya da
halk otobüsleri ile aktarmasız doğrudan merkeze geliyorlar. İki kez kart
basacağıma ben de halk otobüsünü tercih ederdim” ifadesi kullanılıyor.
İki kez ödeme yapıldığına ilişkin bir söz olmayıp, yolculuğun tek bir araçla
değil, iki araçla ve aktarmada bekleyerek yapılması zorunluluğu vurgulanmaya
çalışılmıştır. Özel işleticilerde (Özel Halk Otobüsleri ve Özel Toplu Taşıma Araçları) aktarmasız yolculuk
yapılabilmesi, Belediye'nin yolcu kaybına seyirci kalması eleştirilmektedir.
Ayrıca
Etimesgut’un ayrıcalığı olduğunu düşünmemiştik; örneğin Batıkent, 20 yıldır
ringlere para ödüyor. Bedava alabilecekleri hizmete para ödedikleri için dava
açma hakları mı doğmuş oluyor böylece?
EGO’nun açıklaması:
“Ankaray projelendirilirken
optimum işletme aralığı 260 saniyede 1 sefer olarak planlanmış olup halen bu
sistemde çalıştırılmaktadır. Bu nedenle saatte çift yönde 28 sefer yapılmakta
olup, saatte 21.000 yolcu taşınabilir. Ankaray günde 18 saat çalışmakta olup
günde 378.000 yolcu taşıyabilir. Bu Ankarayın teorik olarak taşıyabileceği
yolcu sayısıdır. Dünyanın hiçbir metropolünde 18 saat full dolu olarak raylı
sistemler çalışamaz. Pik saatler genellikle sabahları 2 saat akşamları 3
saattir. Dolayısıyla Ankarayda günde bir milyon kişi taşınabilir sözü hilaf-ı
hakikattir.”
Yanıtımız:
EGO’nun
kurumsal internet sitesinde (http://ego.gov.tr/tr/sayfa/1086/a1-ankaray-asti-dikimevi-teknik-ozellikler); araç kapasitesinin, metrekareye
6 kişiden 308 kişi (60 oturan), üç araçlık dizide toplam 308x3=924 kişi taşınabileceği
belirtiliyor. Yukarıda belirtildiği gibi 260 saniye yerine 120 saniyede bir (2
dakika) sefer yapılsaydı saatte tek yönde 30 sefer yapılarak 30x924= 27 bin 720
kişi taşınabilecekti.
Sistemin
her saat tam kapasitede kullanılmasının mümkün olmadığına katılıyoruz. Ülkemizde
işe gidiş geliş saatleri dediğimiz zirve saat oranı, günlük yolculukların yaklaşık
yüzde 8-12’sine denk geliyor.
Ankara’da
raylı sistemlerdeki yolculuk, farklı ‘hatlar’da oluştuğundan kapasite kullanımı
hesabını buna göre yapıyor ulaşım uzmanları. Yani Ankaray’da her iki yönden
gelen yolcuların hem kent merkezi olan ve hem de metro ile aktarma yapılan
Kızılay’da büyük bir bölümü iniyor ve yeni yolcular biniyor. Dolayısıyla zirve
saat oranını Ankara için yüzde 10 olarak alırsak Ankaray bir yönde günde 27 bin
720/yüzde 10x100= 277 bin 200 yolcu taşıyabilir. Diğer yönü de katarsak 554 bin
400 yolcu ediyor.
Burada
dikkatten kaçan nokta, Ankaray ve Metro hatlarının iki hattın birleşiminden
oluşmasıdır;
Ankaray
AŞTİ-Dikimevi hattı aslında Kızılay merkezinde birbiri ile kaynaklanmış
AŞTİ-Kızılay ve Kızılay-Dikimevi hatlarından,
Törekent-Batıkent-Kızılay-Koru
Metro hattı da aslında Kızılay’da birleştirilmiş Törekent-Kızılay ile
Kızılay-Koru hatlarından oluşmaktadır. Bu yapı AŞTİ-Kızılay ve Kızılay-Dikimevi
hatlarının kapasitesinin ayrı ayrı değerlendirilmesi ve Ankaray hattının tek
kesimi için olan günlük 554 bin 400 kişilik iki yönlü yolcu kapasitesinin
hattın diğer kesimi de dikkate alındığında;
AŞTİ-Kızılay
kesiminde iki yönde günde 554 bin 400 ve
Dikimevi-Kızılay
kesiminde iki yönde günde 554 bin 400 olmak üzere AŞTİ-Dikimevi arasında iki
yönde günlük toplam 1 milyon 108 bin 800 yolcu taşıma kapasitesi olduğu
hesaplanıyor.
EGO’nun açıklaması:
“Sincan(M3) , Batıkent(M1), Çayyolu(M2)
metrolarının kapasitelerini teorik olarak hesaplandığında; proje dizayn değeri
120 saniyede bir sefer dolayısıyla saatte 60 sefer (çift yönde) yapabilir. Buna
göre saatte 90.000 yolcu, günde 1.620.000 yolcu olur. Dolayısıyla yazıda geçen
“bu metrolar üç milyon yolcu taşır” ifadesi en hafif tabiriyle abesle
iştigaldir.”
Yanıtımız:
90
saniyelik (1,5 dakika) aralıkla saatte bir yönde 40 sefer yapılırsa 40x1650= 66
bin kişi eder. Oysa ki bu değer, EGO web sitesinde 70 bin, açıklamada ise 90
bin olarak yanlış bir şekilde belirtilmiş.
Buna
göre tek bir hatta tek yönde yüzde 10 zirve saat kabulüyle saatte en fazla 66
bin kişinin, günde tek yönde toplam 660 bin kişinin, iki yönde ise 1 milyon 320
bin kişinin taşınması demektir.
Metro
hatlarının tek bir hat olmadığı, Koru-Kızılay ve Kızılay-Batıkent olarak bir
merkeze ulaşan iki hat olduğu kabul edilerek iki hattın toplamı günde iki yönde
1 milyon 320 binx2= 2 milyon 640 bin yolcu taşınması gerektiğini gösterir.
Sincan-Batıkent
arası yolcuların çoğunun indiği ayrı bir hat olmamakla beraber ilave bir
kullanım kesimi getirdiği için Törekent kesiminin yaklaşık 500 bin, Keçiören-AKM
hattı da tam hat olarak hesaba katıldığında yüzde 10 zirve saat kabulüyle
Ankara’da iki yönde günlük
1
milyon 320 bin(M1)+
1
milyon 320 bin(M2)+
500
bin (tahmini M3)+
1
milyon 320 bin (M4)+
1
milyon 108 bin 800(A1)=
ediyor
mu size 5 milyon 568 bin 800. Bizim 3 milyon çıktı 5 buçuk milyona.
Oysa
başkentin raylı sistemlerinde günde yaklaşık 400 bin yolcu taşınıyor şu an, bu
da kapasitesinin yüzde 7,2’si demek.
EGO’nun açıklaması:
“2012-2016 yıllarına ilişkin olarak toplu
taşıma araçlarıyla taşınan yolcu sayıları gerçeği yansıtmamaktadır. Şehir
içerisindeki bazı hatlarımıza servis başına düşen ortalama yolcumuz 200 iken
bazı hatlarımızda servis başına düşen ortalama yolcumuz 20-30’a düşmektedir.
Kamu hizmetinin devamlılığı amacıyla yolcu sayısı düşük yerlere de otobüs
verilmektedir. Sosyal belediyecilik gereği yolcuları az olan hatlarımızda da
seferlerimize devam ediyoruz. Haberde verilen yolcu sayıları gerçeği
yansıtmadığı gibi o şekilde bir tasnif da yapılması hatalıdır.”
Yanıtımız:
Otobüs
başına taşınan günlük yolcu hesabı, bir karlılık hesabı
değil, bir verimlilik ve performans göstergesidir. Bu değerler günde otobüs
başına yolcu sayıları olup, iddiada belirtildiği gibi sefer başına yolcu
sayıları değildir. Bizim EGO için verdiğimiz yolcu sayıları, EGO internet
sitesi istatistiklerinden alınmıştır. Kıyaslama yapılan değerler ise Dünya
Bankası’nın 1986 tarihli ve hala kullanılan teknik kılavuzundan alınmıştır. Bu kılavuzda standart bir otobüsle günde bin-bin 200
yolcu, iki katlı (ve körüklü otobüslerle) günde bin 500-bin 800 yolcu taşınması
verimlilik düzeyi olarak belirlenmiş. Lazım olursa diye web linki şöyle: http://documents.worldbank.org/curated/en/122121468762577620/Urban-transit-systems-guidelines-for-examining-options
Ankara’da
EGO’nun kendi istatistiklerine göre 2016 Ağustos rakamlarına göre günlük toplu
taşıma ortalaması ise şöyleydi:
Belediye otobüsleri 405 kişi
Özel Toplu Taşıma Araçları 410 kişi
Minibüsler 440 kişi
Özel Halk Otobüsleri ise bin 100 (1100) kişi
Otostopa yanıt
“..Yetersiz
ring seferleri nedeniyle sefer sayısı arttırılacağına örneğin Hacettepe ve ODTÜ
Üniversiteleri’nde otostop cepleri yapıldı” demiştik...
EGO’nun açıklaması:
“.. Hacettepe Üniversitesi
ve ODTÜ’ye yapılan cepler yolun tıkanmaması ring otobüslerinin veya diğer
araçların trafik güvenliğinin tehlikeye atmadan kullanılması için yapılmış olup
bu ceplerle gerek yolcularımızın can güvenliği gerekse trafik güvenliğinin
sağlanması amaçlanmıştır.”
Yanıtımız:
O gençler niye otostop
çekmek zorunda kalıyor, onun yanıtıydı EGO’dan beklediğimiz.
